Hartfilmpjes bij patiënten maken gebeurt met een apparaat met tien kabels van ongeveer een meter lang. Elke keer als je het apparaat wilt gebruiken, moet je eerst de kabels ontwarren. Zonde van je tijd, die had je liever aan je patiënt besteed.

Dat moet toch anders kunnen, meent verpleegkundige Dion Smit van Orthopedie, plastische chirurgie en sportgeneeskunde. Die dient de vraag in bij de studio. Studio-coördinator Daniel Karsten: “Wij kijken of de vraag binnen de scope van de studio valt. Zo niet, dan proberen we de vraagsteller naar de juiste persoon of plek te verwijzen.”

De mensen van de Verbeterde Zorg Studio komen kijken op de afdeling wat de vraag precies inhoudt en lichten hun werkwijze toe.

Bestaat er misschien al ergens een oplossing voor deze vraag? Dat wordt nagegaan in het marktonderzoek-team van de studio. Daarin zijn diverse expertises vertegenwoordigd. Ook kijkt het team naar andere aspecten, zoals duurzaamheid.

Zijn er inderdaad geen bestaande oplossingen, dan komt de afdeling Prototyping & Development van MedTech in beeld. Die buigt zich over de vraag: is dit een probleem dat we op kunnen lossen? Hoe zit het bijvoorbeeld met wet- en regelgeving?

Als de afdeling Prototyping & Development groen licht geeft, zet de studio de opdracht uit bij een van de scholen waarmee ze samenwerken. Studenten van onder meer de Hogeschool van Amsterdam, TU Delft en de Leidse Instrumentmakersschool kunnen zich dan aanmelden voor het project.

De studiecoördinatoren laten graag studenten van verschillende opleidingen samenwerken, zodat ze ook elkaar kunnen leren. Win/win!

De studenten ontwikkelen een prototype. Dat werd in deze casus het ECG-blokje: je schuift het blokje eenvoudigweg over de kabels heen en ze zijn ontward.

Voor het werkende prototype zijn er twee opties: (1) is de toepassing geschikt om ziekenhuisbreed in gebruik te nemen? Dan zet de studio budget in voor de implementatie. (2) Betreft het een innovatie die voor één of enkele afdelingen bruikbaar is, dan gaat de studio na waar het geproduceerd kan worden en wat daarvan de kosten zijn voor de betreffende afdeling(en). Voor het ECG-blokje geldt dat laatste; het is inmiddels in gebruik op de betreffende afdeling.

Via het Verpleegkundig Netwerk Zorginnovatie Nederland komt de innovatie ook beschikbaar voor andere ziekenhuizen.

Het idee ontstaat in 2016 rond de publicatie van de 3D Embryo Atlas in Science (PMID: 27884980). De droom: embryologie eenvoudiger en aantrekkelijker maken voor studenten, onderzoekers en clinici.

In eerste instantie proberen De Bakker en haar onderzoeksgroep zelf apps te ontwikkelen, maar dat blijkt te kostbaar en complex: verschillende platformen, zware 3D-content en veel onderhoud.

Een doorbraak volgt als Primal Pictures interesse toont in licentiëring van de atlas. Dat platform bereikt wereldwijd medische opleidingen. Zo kan de inhoud worden opgeschaald, zonder dat de onderzoekers zelf een IT-bedrijf hoeven te worden.

Tegelijkertijd willen ze ook fysieke 3D-modellen beschikbaar maken. In 2017 winnen ze de Amsterdam Science & Innovation Award met hun idee om embryo’s in full color sandstone te printen. Maar die modellen zijn te kwetsbaar voor grootschalig gebruik.

Jaren later biedt een onverwachte samenwerking uitkomst: het Duitse bedrijf CIRP, bekend van industriële 3D-prints, heeft een robuuste printtechniek en benadert Bernadette de Bakker en haar team om een brug te slaan naar medische toepassingen. Samen testen ze jarenlang verschillende materialen en productiemethoden.

Na vele bewerkingen zijn de modellen eindelijk stevig en duurzaam genoeg voor onderwijs. Sinds 2025 zijn ze verkrijgbaar via 3DEmbryoPrints.com – en worden ze ingezet van India tot Brazilië en van de VS tot China.

Ondersteuning krijgen ze vooral van de business developers van IXA en de collega’s van Legal Research Support. Al kost het sluiten van samenwerkingsovereenkomsten vaak veel tijd; daar is volgens De Bakker als instituut nog winst te behalen.

Via licentie-inkomsten uit Primal Pictures en de verkoop van 3D-prints realiseren ze valorisatie: hun onderzoeksresultaten dragen direct bij aan beter onderwijs én publiekscommunicatie over embryologie – wereldwijd. Alle opbrengsten vloeien bovendien direct terug naar de onderzoeksgroep, zodat ze nieuw onderzoek kunnen financieren en de cyclus van innovatie en valorisatie verder blijft draaien.

Vicedecaan Christa Boer ontwikkelt in 2021 de campagne #Zou ik wat zeggen? om grensoverschrijdend gedrag te melden en bespreekbaar te maken. Het sluit direct aan bij wat er op dat moment in de maatschappij gaande is: internationaal is de #metoo-beweging flink op gang gekomen. In Nederland wijst onderzoek van (onder andere) belangenbehartiger De Geneeskundestudent erop dat veel geneeskundestudenten en coassistenten geconfronteerd worden met seksuele intimidatie.

De campagne begint met een PDF om uit te delen aan studenten. Maar wil je echt impact maken, dan heb je een app nodig. De faculteit Geneeskunde zoekt daarom samenwerking met een externe app-ontwikkelaar: Fris Media.

In de ontwikkeling gaat veel aandacht uit naar vertrouwelijkheid en anonimiteit. De faculteit, de app-ontwikkelaar en de ICT-afdeling van Amsterdam UMC trekken daarin gezamenlijk op, samen met de functionaris gegevensbescherming.

Publiciteit helpt sterk mee bij de verspreiding buiten de muren van Amsterdam UMC. Er ontstaat een bepaald momentum: het is de tijd van #metoo en net na de lancering van de app komt Tim Hoffman met zijn BOOS-uitzending over The Voice. Ook dankzij eigen persberichten krijgen Christa Boer en ‘haar’ app veel media-aandacht. Deze publiciteit leidt tot veel aanvragen bij de faculteit.

De app is inmiddels overgegaan naar de app-ontwikkelaar. Die bouwt de app verder uit en zorgt voor onderhoud en updates op basis van een abonnementsmodel. “Heel mooi om te zien dat een initiatief dat in het onderwijs is ontwikkeld, zoveel maatschappelijke impact kan hebben”, zegt communicatieadviseur Marlies Eijsink. “Het was een heel leerzaam traject. Als we weer iets zouden ontwikkelen, kunnen we deze ervaringen goed gebruiken.”